AI-geletterdheid: artikel 4.
Gecontroleerd op
Kort antwoord
Artikel 4 van de AI-verordening verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken om maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen bij hun personeel en bij anderen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken. Sinds Verordening (EU) 2026/1744 op 27 juli 2026 in werking trad, staat er uitdrukkelijk bij dat zij geen bepaald niveau van AI-geletterdheid voor personen hoeven te waarborgen.
Officiële bronnen: Verordening (EU) 2026/1744, nieuw artikel 4 · AI-verordening, artikel 4 (oorspronkelijke tekst)
De tekst vóór en na 2026
| Versie | Tekst |
|---|---|
| 2024 (oorspronkelijk) | „Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om, zoveel als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken […]” |
| Sinds 27 juli 2026 (lid 1) | „Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid van hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken, te ondersteunen […] Deze verplichting houdt niet in dat aanbieders of gebruiksverantwoordelijken een bepaald niveau van AI-geletterdheid moeten waarborgen voor personen.” |
Beide versies vragen rekening te houden met technische kennis, ervaring, onderwijs en opleiding, de context waarin de AI-systemen worden gebruikt en de personen ten aanzien van wie ze worden gebruikt. De nieuwe leden 2 en 3 voegen toe dat de Commissie en de lidstaten aanbieders en gebruiksverantwoordelijken ondersteunen, met name kmo’s, dat de Commissie praktische voorbeelden publiceert op het centrale informatieplatform en dat de AI-board aanbevelingen vaststelt.
Een plan in vijf stappen
- Breng in kaart welke AI-tools in uw organisatie worden gebruikt en door wie.
- Deel medewerkers in naar gebruik: wie alleen een chatbot vragen stelt, heeft andere kennis nodig dan wie met hulp van een systeem beslissingen neemt.
- Leg elke groep uit wat de tool goed doet, welke fouten typisch zijn, welke gegevens er niet in mogen en wanneer een mens het resultaat moet controleren.
- Geef contentteams de regels voor het bekendmaken van deepfakes en van teksten over aangelegenheden van algemeen belang (artikel 50, lid 4).
- Houd intern bij welke trainingen zijn gegeven en werk dat bij als de tools veranderen.
Toezicht en sancties
- Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025, met hoofdstuk I (artikel 113, punt a)).
- Volgens de Commissie houden de nationale markttoezichtautoriteiten vanaf 2 augustus 2026 toezicht; over de Nederlandse uitvoeringswet die de toezichthouders aanwijst, liep een consultatie tot 1 juni 2026, en of die wet inmiddels is aangenomen, hebben wij niet nagegaan.
- Artikel 99 noemt geen eigen maximumboete voor artikel 4: het staat niet in de leden 3 tot en met 5; de lidstaten stellen de sanctieregels in het algemeen vast (artikel 99, lid 1).
Vragen
- Is een certificaat nodig?
- Nee. Volgens de vragen en antwoorden van de Commissie over AI-geletterdheid, die alleen in het Engels bestaan, is geen certificaat vereist en volstaat een interne registratie van trainingen of andere initiatieven.
- Geldt artikel 4 ook als we alleen chatbots van anderen gebruiken?
- Ja. Wie een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid voor zijn werk gebruikt, is gebruiksverantwoordelijke, en artikel 4 richt zich ook tot gebruiksverantwoordelijken.
Bronnen
- Verordening (EU) 2026/1744 (Digitale omnibus inzake AI), Publicatieblad van de EU, Nederlandse tekstEUR-Lex / Publicatieblad van de Europese UnieGelezen op 3 november 2026 in de Nederlandse tekst van het Publicatieblad, via het Publicatiebureau van de EU (publications.europa.eu, dezelfde handeling); EUR-Lex staat geautomatiseerd ophalen niet toe.gelezen op
- AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689), artikel 4: AI-geletterdheidPublicatieblad van de Europese Unie (EUR-Lex), Nederlandse tekstGelezen op 3 november 2026 in de Nederlandse tekst van het Publicatieblad, via het Publicatiebureau van de EU (publications.europa.eu, dezelfde handeling); EUR-Lex staat geautomatiseerd ophalen niet toe.gelezen op
- Verordening (EU) 2024/1689 (verordening artificiële intelligentie), Publicatieblad van de EU, Nederlandse tekstEUR-Lex / Publicatieblad van de Europese UnieGelezen op 3 november 2026 in de Nederlandse tekst van het Publicatieblad, via het Publicatiebureau van de EU (publications.europa.eu, dezelfde handeling); EUR-Lex staat geautomatiseerd ophalen niet toe.gelezen op
- AI-geletterdheid: vragen en antwoorden van de CommissieEuropean CommissionAlleen in het Engels gepubliceerd; de Engelse tekst wordt aangehaald.gelezen op
- AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689), artikel 99: SanctiesPublicatieblad van de Europese Unie (EUR-Lex), Nederlandse tekstGelezen op 3 november 2026 in de Nederlandse tekst van het Publicatieblad, via het Publicatiebureau van de EU (publications.europa.eu, dezelfde handeling); EUR-Lex staat geautomatiseerd ophalen niet toe.gelezen op
- AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689), artikel 113: Inwerkingtreding en toepassingPublicatieblad van de Europese Unie (EUR-Lex), Nederlandse tekstGelezen op 3 november 2026 in de Nederlandse tekst van het Publicatieblad, via het Publicatiebureau van de EU (publications.europa.eu, dezelfde handeling); EUR-Lex staat geautomatiseerd ophalen niet toe.gelezen op
- Consultatie Uitvoeringswet AI-verordening (20 april tot en met 1 juni 2026)Ministerie van Economische Zaken (internetconsultatie.nl)gelezen op
Laatst gecontroleerd op door Volkan Çatak, oprichter, Proofcan.
Dit is geen juridisch advies. Deze pagina legt officiële teksten in eenvoudige woorden uit en verwijst naar elke tekst; controleer de bronnen of raadpleeg een advocaat voordat u er een beslissing op baseert.